Nội Dung
Tại sao cùng một chiếc amply nhưng khi ghép với loa này lại hoạt động bình thường, còn ghép với loa khác lại nóng máy hoặc tự ngắt? Câu trả lời thường nằm ở thông số trở kháng. Hiểu rõ khái niệm này sẽ giúp bạn tránh được nhiều lỗi phổ biến trong quá trình lắp đặt hệ thống âm thanh.
Trở kháng của loa là gì?
Có thể hiểu kiểu này cho dễ:
Loa trở kháng thấp thì nó sẽ ăn nhiều điện, nếu như mà amply không cung cấp đủ điện cho nó thì rất dễ cháy amply. Đây là lý do vì sao người ta cực kỳ hạn chế đấu loa có trở kháng thấp hơn định mức của amply. Ví dụ amply đánh tối thiểu ở trở kháng 4Ω, mà bạn đấu loa 2Ω và thì amply chỉ cần vặn âm lượng nhỏ cũng cực kỳ dễ cháy.
Trở kháng của loa được tính bằng Ohm – kí hiệu: Ω

Bạn nhìn phía sau loa hoặc amply, kiểu gì nó cũng sẽ ghi trở kháng là bao nhiêu. Đơn giản bởi vì trở kháng là một tham số không thể thiếu khi phối ghép thiết bị âm thanh.

Mặt sau loa kiểu gì cũng ghi số trở kháng của loa. Như loa BMB CS 480V MK II này trở kháng là 8 ohms
Cách thức tính trở kháng loa
Loa có 2 cách phối ghép với nhau là Nối tiếp và Song song, chúng ta cùng đi cụ thể:
Loa mắc nối tiếp
Rtổng = R1 + R2
Trong đó:
- Rtổng : là tổng trở kháng các loa
- R1 : Trở kháng loa 1
- R2 : Trở kháng loa 2
Diễn giải: trong hệ các loa mắc nối tiếp, R của cả hệ bằng tổng các loa thành phần.

Sơ đồ đấu loa nối tiếp và song song
Loa mắc song song
1/ Rtổng = 1/ R1 + 1/ R2
Trong đó:
- Rtổng : là tổng trở kháng các loa
- R1 : Trở kháng loa 1
- R2 : Trở kháng loa 2
Diễn giải: 1/ Rtổng bằng tổng nghịch đảo trở kháng của các loa thành phần.
Kinh nghiệm kết nối loa trở kháng thấp và cao
Kết nối loa trở kháng thấp
- Hầu như các dòng loa hội trường, loa karaoke bạn gặp hàng ngày đều là loa trở kháng thấp với giá trị trở kháng thường từ 4Ω – 16Ω, đồng thời công suất loa cũng toàn vài chục đến vài trăm W.
- Với loa trở kháng thấp thì chọn amply sao cho trở kháng loa > trở kháng amply thì hệ thống mới hoạt động ổn định được. Chứ nếu trở kháng amply > trở kháng loa thì amply rất dễ cháy.
- Sử dụng loa trở kháng thấp thì công suất loa lớn, nhưng tiêu hao trên dường dây cũng lớn, vì vậy nó không truyền đi xa được, mà độ dài dây hiệu quả chỉ khoảng 100m trở lại.

Giá trị trở kháng được ghi rõ ràng trên 1 củ bass loa. Như chiếc trong ảnh là 8Ohm
Kết nối loa trở kháng cao
- Dòng loa này thì bạn sẽ ít gặp hơn, vì nó chủ yếu là các dòng loa thông báo như: loa âm trần, loa phát thanh… Trở kháng đa phần từ vài trăm đến vài nghìn Ω.
- Loại này thì tiêu hao trên đường dây ít, và khoảng cách dây nối từ loa đến amply có thể lên đến hàng nghìn mét cũng không vấn đề gì, nhưng mà loa thì công suất không lớn, thường chỉ khoảng 30W quay đầu chứ không hàng trăm W như loa trở kháng thấp được.
- Muốn sử dụng loa trở kháng cao thì phải có biến áp loa đi kèm, vì vậy mà nó thường có thể thay đổi công suất loa đầu ra. Và việc ghép song song sẽ rất phù hợp với thiết kế tổng loa đầu vào nhỏ hơn công suất ra của amply, từ đó không cần tính trở kháng loa phức tạp nữa

Trở kháng loa âm trần rất cao, lên đến 10kΩ

Trở kháng cao, giúp loa âm trần ít bị tiêu hao điện năng trên đường dây. Khoảng cách từ amply đến loa lên đến hàng km vẫn được.
Trở kháng với việc kết nối loa và amply
Ở đây mình vẫn chỉ lưu ý bạn việc ghép loa và amply thì hạn chế (tuyệt đối) không để trở kháng loa < amply vì như thế thì amply rất dễ cháy.
Ví dụ cụ thể việc phối ghép loa cho bạn dễ hình dung nhé!
Ví dụ bạn có cục đẩy có thông số như sau: (2 x 800W / 4Ω) và (2 x 400W / 8Ω)
Khi này sẽ ghép được:
- Trường hợp 1: Mỗi loa 8Ohm mỗi kênh, với yêu cầu công suất loa là 400W RMS
- Trường hợp 2: 2 loa 8Ohm ghép song song, thì trở kháng của cả hệ 2 loa về 4Ohm, khi này cục đẩy sẽ đánh ở mức độ 800W / kênh -> hết công suất.
- Trường hợp 3: bạn ghép 3 loa song song và lại đấu về 1 kênh, thì tổng trở là 2Ohm thì amply của bạn sẽ cháy ngay.

Biết biết tính trở kháng rất quan trọng khi phối ghép loa và amply
Cách đo trở kháng củ loa bằng đồng hồ vạn năng
Đôi khi, bạn làm kỹ thuật và cần biết củ loa bao nhiêu Ω để lắp ghép hệ thống cho chuẩn, thì đây là cách làm nhé:
Bước 1: Chuẩn bị đồng hồ vạn năng (VOM hoặc Multimeter)
Bước 2: Đưa đồng hồ về thang đo điện trở (Ohm – Ω )
Bước 3: Đặt que đo vào 2 cực (+) và (-) của củ loa.
Bước 4: Ghi nhận và đọc giá trị điện trở đo được như sau:
Thường giá trị bạn đo được sẽ nhỏ hơn giá trị điện trở thực tế:
- Nếu đồng hồ báo là 3.2Ω – 3.6Ω thì trở kháng thực tế củ loa là 4Ω
- Nếu đồng hồ báo là 7.1Ω – 7.7Ω thì trở kháng thực tế củ loa là 8Ω

Đo trở kháng loa bằng đồng hồ vạn năng
Hình ảnh thực tế trở kháng ghi trên một số loa

Hiểu đúng về trở kháng loa sẽ giúp bạn phối ghép thiết bị chính xác, khai thác tối đa hiệu suất của hệ thống âm thanh và hạn chế các rủi ro không đáng có. Trước khi đấu nối loa với amply hay cục đẩy, đừng quên kiểm tra và tính toán trở kháng để đảm bảo sự tương thích nhé!
Cần tư vấn chuyên sâu về âm thanh hoặc mua sản phẩm chất lượng? Các bạn đừng ngại gọi ngay đến HOTLINE 0982 655 355 để nhận tư vấn nhé!